«Κερδισμένοι» και χαμένοι» από τις εξαγγελίες- Το πακέτο της ΔΕΘ στο «μικροσκόπιο» του καθηγητή Μιχάλη Ζουμπουλάκη

Πακέτο παρεμβάσεων που καλύπτει σχεδόν όλες τις βασικές κοινωνικές και επαγγελματικές κατηγορίες  παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ. Στο «μικροσκόπιο» του καθηγητή του τμήματος Οικονομικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Μιχάλη Ζουμπουλάκη βρέθηκαν οι εξαγγελίες κυρίως σε ότι αφορά στα μέτρα που συνδέονται με το δημογραφικό και την περιφέρεια της χώρας, τις οικογένειες με παιδιά, το στεγαστικό, τη φορολόγηση.   

-Υπήρχαν συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θα θέλατε να συμπεριληφθούν στις εξαγγελίες; 

Ένα από αυτά είναι το περίφημο θέμα της μείωσης του ΦΠΑ, για το οποίο έχει γίνει μεγάλη συζήτηση. Η κυβέρνηση δεν προχώρησε στη μείωσή του για διάφορους λόγους που σχετίζονται με την πολιτική που ασκεί. 

-Ποιες κατηγορίες του πληθυσμού που εμφανίζονται περισσότερο κερδισμένες από άλλες;  

Υπάρχει μια στόχευση στους ελεύθερους επαγγελματίες, κυρίως στους νεότερους. Υπάρχει επίσης μια σχετικά γενναία προσπάθεια για τις μικρές επιχειρήσεις.

Καταργείται το τέλος επιτηδεύματος σε ορισμένες περιοχές εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, μειώνονται τα τεκμήρια και δίνονται υποσχέσεις για μειώσεις φόρων και αυξήσεις εισοδημάτων σε ορισμένες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων.

Παράλληλα, γίνεται μια προσπάθεια αντιμετώπισης ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία, το δημογραφικό. 

Η κυβέρνηση κάνει κάποιες προσπάθειες για να βοηθήσει τα νέα ζευγάρια. Ωστόσο, θεωρώ ότι, ιδιαίτερα στο θέμα της οικογενειακής πολιτικής, τα μέτρα είναι μάλλον ανεπαρκή.

Δεν είναι κακό, προφανώς, να δίνονται οικονομικές ενισχύσεις. Δεν νομίζω όμως ότι αυτές από μόνες τους θα αποτελέσουν κίνητρο για τα νέα ζευγάρια ώστε να κάνουν παιδιά.

Οι ανασφάλειες των νέων ανθρώπων είναι πολύ μεγάλες και τα κίνητρα που χρειάζονται είναι πολύ περισσότερα. Και δεν είναι μόνο οικονομικά.

Χρειάζεται, για παράδειγμα, διευκόλυνση στις μεταθέσεις, μεγαλύτερη ενίσχυση των νέων μητέρων και εξεύρεση λύσεων για τις εργαζόμενες μητέρες.

Το να δώσεις 200 ευρώ παραπάνω μπορεί να είναι θετικό, αλλά δεν αρκεί για να αποτελέσει πραγματικό κίνητρο σε κάποιον να κάνει ένα παιδί και να το μεγαλώσει μέχρι την ενηλικίωσή του. 

-Πιστεύετε ότι χρειάζονται πιο ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού;

Αναμφίβολα. Τα δεδομένα δείχνουν την πραγματικότητα. Οι γεννήσεις δεν αυξάνονται, ενώ κάθε χρόνο κλείνουν σχολεία και μειώνεται ο μαθητικός πληθυσμός.

Αυτό δείχνει ότι η προσπάθεια που γίνεται δεν είναι επαρκής. Δεν πρόκειται απαραίτητα για κριτική· είναι μια διαπίστωση της πραγματικότητας. 

-Σε σχέση με την περιφέρεια, υπάρχουν μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν; 

Υπάρχει το οικονομικό μέτρο της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος, ενώ υπάρχει και το πρόγραμμα «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά». Ωστόσο, το αν τα μέτρα αυτά είναι επαρκή ή ανεπαρκή το δείχνουν τελικά τα ίδια τα δεδομένα. 

-Σχετικά με το στεγαστικό, είναι γνωστό πως οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Πώς αξιολογείτε τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί; 

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, κατά μέσο όρο, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί περίπου κατά 50% ή και περισσότερο, σύμφωνα με σχετικές μελέτες.

Η κυβέρνηση αυξάνει το ελάχιστο ποσό που απαιτείται για τη μεταβίβαση ακινήτων σε αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, διατηρείται η δυνατότητα αγοράς κατοικίας μέσω της Golden Visa.

Η αγορά κατοικίας από πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί, ασφαλώς, μια μορφή άμεσης ξένης επένδυσης, καθώς εισέρχονται κεφάλαια στη χώρα. Από την άλλη πλευρά, όμως, δημιουργούνται σημαντικά προβλήματα.

Δεν είναι μόνο ζήτημα αύξησης των τιμών των κατοικιών. Υπάρχει επίσης το ζήτημα της προέλευσης των χρημάτων και της έντονης ζήτησης που δημιουργείται σε ορισμένες περιοχές.

Όλα αυτά πιέζουν τις τιμές των ακινήτων προς τα πάνω. Επομένως, όταν θέλεις να ασκήσεις μια ολοκληρωμένη οικονομική πολιτική, δεν αρκεί ένα μεμονωμένο μέτρο. Χρειάζονται παράλληλες παρεμβάσεις. 

-Άρα, το στεγαστικό είναι ζήτημα χρηματοδότησης για την αγορά κατοικίας ή πρόβλημα προσφοράς κατοικιών; 

Είναι κυρίως πρόβλημα προσφοράς κατοικίας.

Αυτό θα το δούμε έντονα και φέτος, ιδιαίτερα στον Βόλο, όταν θα έρθουν οι φοιτητές και θα αναζητήσουν κατοικία. Πολλοί πιθανόν να αναγκαστούν να μετακινούνται καθημερινά από τις γύρω περιοχές, επειδή δεν θα βρίσκουν εύκολα διαθέσιμα σπίτια.

Αρκεί να ρωτήσει κανείς τους μεσίτες προς το τέλος του Σεπτεμβρίου για να αντιληφθεί την κατάσταση.

Οι φοιτητές αποτελούν ένα ιδιαίτερα ευάλωτο κομμάτι του πληθυσμού. Πρόκειται κυρίως για παιδιά μεσαίων οικογενειών, τα οποία αναζητούν έναν τρόπο να σπουδάσουν με όσο το δυνατόν πιο αξιοπρεπείς συνθήκες. 

-Υπάρχει, παράλληλα, μεγάλη συζήτηση για τη μείωση των φόρων. Πόσο όμως ολοκληρωμένη είναι η συζήτηση όταν δεν απαντάται το ερώτημα ποιος σηκώνει τελικά το φορολογικό βάρος; 

Παραδοσιακά, από τις μελέτες που έχουν γίνει, γνωρίζουμε ότι η εργασία υπερφορολογείται, ενώ το κεφάλαιο φορολογείται λιγότερο.

Κατανοώ ως ένα βαθμό το επιχείρημα ότι το κεφάλαιο είναι αυτό που επενδύει και δημιουργεί θέσεις απασχόλησης. Η μισθωτή εργασία, κυρίως, καταναλώνει και στηρίζει με αυτόν τον τρόπο την οικονομία.

Ωστόσο, αυτή η κατάσταση πρέπει να αλλάξει.

Τα μέτρα που ανακοινώνονται στοχεύουν κυρίως στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις μικρές επιχειρήσεις. Σωστά γίνονται αυτές οι παρεμβάσεις, αλλά τίθεται το ερώτημα: τι γίνεται με τους μισθωτούς;

Δεν θα έπρεπε να εξετάσουμε την επαναφορά ενός υψηλότερου αφορολόγητου ορίου; 

Όσον αφορά στον ΕΝΦΙΑ αποδίδει περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο και αποτελεί έναν φόρο ο οποίος, κατά τη γνώμη μου, είναι δίκαιος, με την έννοια ότι φορολογεί μια αντικειμενική περιουσιακή κατάσταση.

Ακούμε για μειώσεις σε 83 φόρους. Όταν όμως εξετάσουμε αυτές τις μειώσεις, διαπιστώνουμε ότι πολλές αφορούν στοχευμένες κατηγορίες και όχι το σύνολο του πληθυσμού.

Οι περισσότεροι πολίτες εξακολουθούν να πληρώνουν πολλούς φόρους και, κυρίως, έμμεσους φόρους.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Θεσσαλία