Η 8η Μαΐου 1973 και η γενιά του Πολυτεχνείου. Του Γιώργου Σιακαντάρη

Στις 24 Ιουλίου συμπληρώθηκαν πενήντα ένα χρόνια από την πτώση της χούντας των συνταγματαρχών. Πριν απ’ αυτή την ημέρα, πριν και από τη 17η Νοεμβρίου 1973, υπήρξε μια άλλη μέρα-ορόσημο, χαρακτηριστική αυτού που αποκλήθηκε «γενιά του Πολυτεχνείου». Στις 8 Μαΐου 1973 δεν έπεσε η χούντα, αλλά αυτήν τη μέρα αυτή η «ένοχη» και υπεύθυνη γι’ όλα τα κακά του τόπου, για την τρομοκρατία, για τη βία στην κοινωνία και στα πανεπιστήμια, για τα τραγικά θύματα της Marfin, γενιά αντιμετώπισε με περισσή τόλμη ένα χουντικό κτύπημα. Αυτή η ημέρα ονομάστηκε «νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου» για το αντιχουντικό φοιτητικό κίνημα.

Τα ξημερώματα της 8ης Μαΐου 1973 ένοπλοι εσατζήδες συνέλαβαν δεκάδες ηγετικά στελέχη του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος και οργανώσεων. Ακολούθησαν φρικτά βασανιστήρια τα οποία οι παθόντες περιέγραψαν στις δίκες των βασανιστών τους [διαβάστε και το εξαιρετικό βιβλίο του Δημήτρη Σερεμέτη «Βασανιστήρια στην ΕΣΑ. Ενα σενάριο (χωρίς πλατεΐτσα στην Κοκκινιά)», Πόλις, 2024]. Αυτή η γενιά ηρώων παρουσιάζεται σήμερα ως το καρκίνωμα που γέννησε τη σημερινή βία. Ολο και πληθαίνουν οι ανιστόρητες απόψεις που επιδιώκουν να ερμηνεύσουν όχι μόνο τα εντός των πανεπιστημίων φαινόμενα βίας, αλλά και τα φαινόμενα βίας στην κοινωνία, με την επίκληση των «απωθημένων» του Εμφυλίου και τη διαφθορά της γενιάς του Πολυτεχνείου.

Πληθαίνουν οι φωνές που αποδίδουν τη βία που υπάρχει στους νέους και στην κοινωνία με αναφορές στο «κακό παράδειγμα» της «γενιάς του Πολυτεχνείου». Γνωστή τηλεπερσόνα που διαφημίζει διάφορα προϊόντα μέσω «ταξιδιωτικών περιπετειών», προβάλλει δηλαδή έναν άκρατο καταναλωτισμό, ο οποίος αυτός καθαυτός οδηγεί στη βία της πάση θυσία απόκτησης αγαθών, θεωρεί τη γενιά του Πολυτεχνείου υπεύθυνη για τη σημερινή βία. Η ομάδα εφήβων που τρομοκράτησε μια μεγάλης ηλικίας κυρία που τους έκανε παρατήρηση είναι παιδί της γενιάς του Πολυτεχνείου, είπε αυτός ο κύριος. Το «The wall» των Pink Floyd φταίει που οι νέοι μας είναι αμόρφωτοι, λέει ένας άλλος. Αυτοί σκορπίζουν ρίγη ενθουσιασμού στους νεοδεξιούς οπαδούς της θεωρίας ότι η βία βρίσκεται στο DNA της Αριστεράς και της αριστερής γενιάς του Πολυτεχνείου. Ενώ ένας τρίτος συνοψίζει: «Είναι θλιβερό να βλέπεις πώς η γενιά που πολέμησε για όλα αυτά τα ιδανικά που πίστευε ήταν η γενιά που ξεπουλήθηκε τόσο εύκολα και κατέστρεψε το μέλλον για δεκαετίες». Χαρακτηριστικό μιας νεοδεξιάς «σκέψης» που με επιδερμικές αναλογίες ερμηνεύει σύνθετα φαινόμενα που έχουν κοινωνικά και ταξικά αίτια.

Η γενιά του Πολυτεχνείου από τη μια κατηγορείται ότι αναδείχθηκε στις ελίτ του τόπου και από την άλλη κατηγορείται πως διαπαιδαγώγησε τους απογόνους της στη βία. Λες και ο αγώνας κατά της χούντας έπρεπε να καταδικάσει αυτούς τους ανθρώπους να ζουν διαρκώς σε «συνθήκες παρανομίας». Κατηγορούν για εκμετάλλευση αυτών των αγώνων αυτήν τη γενιά δεξιοί και νεοδεξιοί που μισούν την επιτυχία του άλλου, αλλά επιδιώκουν με κάθε μέσο τη δική τους. Ανθρωποι που τότε κρύφτηκαν και άνθρωποι που σήμερα δεν κάνουν τίποτε άλλο απ’ το να ζηλεύουν τα κατορθώματα αυτής της γενιάς. Ανθρωποι που μετονομάζουν σε «υπεράσπιση της δημοκρατίας» τη βούληση να μην αλλάξει τίποτα σοβαρό στην καταπολέμηση της παραγωγής ανισοτήτων που γεννούν οι καπιταλιστικές κοινωνίες. Ανθρωποι, σαν τον Αδωνη, που πιστεύουν ότι μόνο οι «πλειοψηφίες» αποφασίζουν στις δημοκρατίες.

Τα είπα και αμαρτία δεν έχω.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Documento