Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Της Κατερίνας Κόσσυβα

Η πρόταση Τραμπ προς τους Παλαιστίνιους υπό την απειλή της καταστροφής θυμίζει την πρόταση των Αθηναίων προς τους Μήλιους.

Το τελεσίγραφο Τραμπ- Νετανιάχου προς τους Παλαιστίνιους και η δραματική θέση των Παλαιστίνιων, που πιέζονται να αποδεχτούν μια συνθήκη ειρήνης, φέρνει στο νου μας την ίδια δραματική θέση, στην οποία βρέθηκαν οι Μήλιοι, όταν οι Αθηναίοι τους εκβίασαν, στη διάρκεια του Πελοπονησσιακού πολέμου, να αποδεχτούν τη συμμαχία τους. Ο διάλογος Αθηναίων και Μηλίων, που τον έχει διασώσει ο Θουκυδίδης, έχει δραματική επικαιρότητα, όχι μόνο για τους Παλαιστίνιους, αλλά για όλη την ανθρωπότητα, που παραστέκεται μάρτυρας πολλών τέτοιων «διαλόγων» (με διάφορες παραλλαγές) ανάμεσα στην πάνοπλη αλαζονεία των ισχυρών και τη θαρραλέα αντιπαράταξη των μικρών λαών. Από το ίδιο το κείμενο αναδύεται η απάνθρωπη και προκλητική αλαζονεία της δύναμης…

Οι Αθηναίοι εκστράτευσαν εναντίον των Μηλίων, τον Μάρτιο του 416 π.Χ. με μια δύναμη πολλαπλάσια από εκείνη που μπορούσαν να αντιπαρατάξουν οι Μήλιοι. Στρατοπέδευσαν έξω από τα τείχη της πόλης και έστειλαν προς διαπραγμάτευση πρέσβεις, σε μια προσπάθεια ειρηνικής υποταγής της νήσου.

Τότε άρχισε ένας από τους σημαντικότερους διαλόγους που έχει διασώσει η παγκόσμια Ιστορία. Πρόκειται για ένα κείμενο πολιτικού ρεαλισμού, κυνισμού και αμοραλισμού, όπου η δύναμη του ισχυρού (Αθηναίοι) ποδοπατεί την έννοια της δικαιοσύνης, που την επικαλείται η αδύναμη πλευρά (οι Μήλιοι).«Νομίζουμε» υποστήριζαν οι Αθηναίοι «ότι επιβάλλεται να επιδιώξουμε, κι εσείς κι εμείς, εκείνο που θεωρούμε αληθινά κατορθωτό, αφού, το επιχείρημα της δικαιοσύνης έχει αξία μόνο μεταξύ ίσων και ότι ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμή του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του… Έχετε τη δυνατότητα να υποταχτείτε πριν να πάθετε τις πιο μεγάλες συμφορές».

Την ίδια απειλή εκτοξεύει και σήμερα ο Τραμπ, πλήρως ευθυγραμμισμένος με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Νετανιάχου αν δεν αποδεχτούν τους όρους του: «Θα ξεσπάσει μια κόλαση που δεν έχει ξαναδεί κανείς».

Οι Μήλιοι σε ένα από τα επιχειρήματά τους επισημαίνουν ένα κίνδυνο που είναι και σήμερα ορατός για τους ισραηλινούς: «Με την πολιτική σας αυτή, τι άλλο κατορθώνετε, παρά να ενισχύσετε εκείνους που είναι ήδη εχθροί σας και να στρέψετε εναντίον σας, παρά τη θέλησή τους, εκείνους που δεν σκέφθηκαν ποτέ να γίνουν εχθροί σας;».

Μέχρι τώρα εχθροί των Ισραηλινών ήταν οι Παλαιστίνιοι. Σήμερα η ανθρωπότητα στην πλειοψηφία της εναντιώνεται στη γενοκτονία των Παλαιστινίων και διάκειται εχθρικά στις πρακτικές των Ισραηλινών, κάτι που δεν θα διανοούνταν πριν λίγο καιρό… Οι Αθηναίοι, που στην έπαρσή τους τώρα επικαλούνται τη δύναμη του ισχυρού, είχαν ξεχάσει πως στους περσικούς πολέμους είχαν αγωνιστεί εναντίον πολύ ισχυρότερου αντίπαλου και νίκησαν. Η επιθυμία για ελευθερία ήταν αυτό που έδωσε τη νίκη στους Έλληνες και όχι η υπεροπλία και η αριθμητική υπεροχή των Περσών. Απαιτούν υποταγή με την ίδια ωμότητα που την απαιτούσαν οι Πέρσες από τους Έλληνες: «Η δύναμή σας σε σύγκριση με τη δική μας είναι μηδαμινή. Θα δείξετε λοιπόν μεγάλη απερισκεψία, αν μετά το τέλος αυτής της συζήτησης δεν αποφασίσετε κάτι λογικότερο… Σας δόθηκε η ευκαιρία να εκλέξετε μεταξύ πολέμου και ειρήνης, μην αποφασίσετε λοιπόν το χειρότερο. Πολλά κατορθώνουν αυτοί που υπακούν στους ισχυρότερούς τους… Σκεφτείτε ότι αποφασίζετε για την πατρίδα σας που είναι μία. Με μία μόνο απόφασή σας θα την ανορθώσετε ή θα την καταστρέψετε».

Όταν έφυγαν οι πρέσβεις, οι Μήλιοι συζήτησαν μεταξύ τους και κατόπιν έδωσαν στους Αθηναίους την εξής περήφανη απάντηση που ηχεί αλλόκοτα σε κείνους αλλοτριωμένους καιρούς: «Ούτε την αρχική μας απόφαση αλλάζουμε ούτε θα επιτρέψουμε να καταργηθεί μέσα σε λίγο χρόνο η ελευθερία μιας πόλης που κατοικείται εδώ και εφτακόσια χρόνια… Σας ζητάμε να φύγετε από τη χώρα μας». Οι Αθηναίοι πρέσβεις γύρισαν στο στρατόπεδο κι οι στρατηγοί, αφού οι Μήλιοι δεν υποχωρούσαν σε τίποτε, άρχισαν αμέσως τις εχθροπραξίες. Ο αποκλεισμός έγινε πλέον στενότατος. Οι Αθηναίοι κατέσφαξαν όλους τους ενηλίκους άνδρες, ενώ τα γυναικόπαιδα τα πούλησαν ως δούλους. Έπειτα έστειλαν πεντακόσιους Αθηναίους πολίτες και εποίκισαν τη Μήλο με νέο πληθυσμό.

Μία από τις σκληρότερες γενοκτονίες της αρχαίας ελληνικής ιστορίας είχε συντελεσθεί. Και αποτέλεσε ένα στίγμα της Αθηναϊκής Συμπολιτείας, που τόσο προωθημένη ήταν, από πολλές απόψεις, στον πολιτισμό.

Η σημερινή γενοκτονία των Παλαιστίνιων αποτελεί ένα στίγμα για τους Ισραηλινούς, ένα λαό που έπαθε τα πάνδεινα από τη δύναμη του τότε ισχυρού Χίτλερ, αλλά και για όλη την ανθρωπότητα, που είναι όμηρος των ισχυρών!