Η Ευρώπη είναι εδώ. Του Γιώργου Σιακαντάρη

Το BBC ανέφερε πως η συνάντηση Ζελένσκι–Τράμπ δεν έδωσε απάντηση στο βασικό ερώτημα του αν η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη με αντάλλαγμα μια υπόσχεση ειρήνης.  Η Ευρώπη όμως με την απόφαση της πρόσφατης συνόδου κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δανεισμό με ευρωομόλογα της Ουκρανίας (δάνειο με εγγύηση τον προϋπολογισμό της Ευρώπης) κινήθηκε σε θετική κατεύθυνση, παρά τα αρνητικά σχόλια που γράφηκαν. Καταρχάς είναι πολύ θετικό που αυτή δεν κατέφυγε στη χρήση του παγώματος των ρωσικών κεφαλαίων. Η Ευρώπη δεν είναι δικτατορία που μπορεί ανά πάσα στιγμή να δεσμεύει τα χρήματα του οποιουδήποτε. Είναι ένωση δικαίου.

Όσοι υποβάλλουν σε κριτική αυτή την απόφαση γράφουν τ’ αντίθετα απ’ όσα υποστήριζαν το 2011-2015. Ενώ τότε μέμφονταν -ορθώς- την Ευρώπη που δεν κατέφευγε στη λύση του ευρωομόλογου για να διασώσει την Ελλάδα, τώρα έγραψαν πως η έκδοση του θα υποχρεώσει κάθε ευρωπαίο πολίτη να δώσει από την «τσέπη» του χρήματα για την Ουκρανία. Βεβαίως το ίδιο (ευρωομόλογα) έκανε η Ευρώπη και για την αντιμετώπιση του κόβιντ και τότε διαμαρτυρήθηκε μόνο το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας, το οποίο τον Μάιο του 2020 γνωμοδοτώντας για την αντιμετώπιση της πανδημίας με τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης θεώρησε πως τα θέματα «ενωσιακής αναλογικότητας» πρέπει να κρίνονται από τα εθνικά δικαστήρια και όχι από την ΕΚΤ ή το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντιθέτως  το Συμβούλιο των ηγετών έδειξε πως αυτά τα ζητήματα δεν υπάγονται στις εθνικές αρμοδιότητες, αλλά στο ευρωπαϊκό δίκαιο. Έδειξε πως η Ευρώπη είναι εδώ, σε πείσμα αυτών που συνεχώς μιλούν για την παρακμή της. Είναι αλήθεια πως σήμερα η Ευρώπη κινδυνεύει απ’ όσους ζητούν την επιστροφή στο εθνικό κράτος και από τις φωνές ενίσχυσης της εσωστρέφειας. Σ’ αυτό όμως  η απάντηση δεν βρίσκεται στις πομφόλυγες περί της «Ευρώπης του πολέμου», αλλά στην ενίσχυση και εμβάθυνση των θεσμών της. Και η υπεράσπιση μιας χώρας, όπως είναι η Ουκρανία, από μια ιμπεριαλιστική δύναμη, όπως είναι η πουτινική Ρωσία, είναι θεσμός και υποχρέωση της Ευρώπης και όχι βάρος για τους λαούς της.  Αντί οι επικριτές να στρέφονται προς τ’ ό,τι η Ευρώπη κάνει βήματα με μισή καρδιά προς την πολιτική ενοποίησή της (σ’ αυτήν περιλαμβάνεται και η αμυντική ενοποίηση), ζητούν να μη κάνει κανένα βήμα. Όσο πάντως  από την άλλη οι αποφάσεις των Βρυξελλών γίνονται εθνικό δίκαιο, χωρίς κανένα εθνικό διάλογο  (Χάμπερμας), αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για την Ευρώπη. Από εκεί όμως ως το να γίνεται λόγος για την «Ευρώπη του πολέμου» η απόσταση είναι όση από τον παλιό  καλό αριστερό φιλοευρωπαϊσμό του Παπαγιαννάκη στον σύγχρονο κρυφό  ακροδεξιό αντιευρωπαϊσμό του Άδωνη. Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίση, αλλά αποφάσεις σαν αυτή για το ευρωομόλογο ενίσχυσης της Ουκρανίας, ενίσχυση δηλαδή της ιδέας για την ελευθερία των λαών, οδηγούν στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης και όχι στην εμβάθυνση της. Αντί να παρακολουθούμε κάποιους να μετρούν πόσα ευρώ θα δώσει κάθε πολίτης για την Ουκρανία, θα έπρεπε να ακολουθούμε αυτούς που ισχυρίζονται πως μόνο έτσι η νομισματική Ένωση μπορεί να γίνει και οικονομική και πολιτική.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ