Να θυμηθούμε ξανά τα κινήματα ειρήνης. Του Θόδωρου Μαργαρίτη
Την δεκαετία του ΄80 στην Ευρώπη και στην χώρα μας υπήρξαν ενδιαφέροντα κινήματα ειρήνης με βάση τους κινδύνους από τον λεγόμενο «ψυχρό πόλεμο». Ας θυμηθούμε την ΚΕΑΔΕΑ, την ΕΕΔΥΕ, την ΑΚΕ και άλλα σχήματα που οργάνωναν Μαραθώνιες πορείες, κοινωνικές πρωτοβουλίες και μαζικές εκδηλώσεις θέτοντας στην ημερήσια διάταξη τα ζητήματα της Ειρήνης, της διπλωματίας, της αντίδρασης στους πολεμικούς εξοπλισμούς.
Σήμερα ζούμε σε ακόμα πιο παράλογες συνθήκες. Δεν υπάρχουν οι παραμικροί κανόνες διεθνούς δίκαιου. Πλήρης παράκαμψη του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο νομός του ισχυρού και οι απροσχημάτιστες επεμβάσεις γίνονται μόνιμο καθεστώς. Μια ατμόσφαιρα γενικευμένης σύρραξης επιστρέφει στον κόσμο με ασύμμετρες απειλές. Η πολεμική μηχανή ΗΠΑ- Ισραήλ στην Μέση Ανατολή με επιθέσεις σε Ιράν και Λίβανο, η ισοπέδωση της Γάζας, τα φαινόμενα τρομοκρατίας, η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η απαγωγή του Μαδούρο, η κρίση στην Γροιλανδία συγκροτούν το μωσαϊκό του τρόμου και της παράνοιας.
Στην χώρα μας έχουμε μια κυβέρνηση η οποία δείχνει απόλυτη υποτέλεια στον Αμερικανικό παράγοντα φοβούμενη να αρθρώσει οποιαδήποτε κριτική φωνή. Έχει πάρει διαζύγιο από κάθε ίχνος πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. Δυστυχώς η εικόνα αυτή γίνεται πιο προβληματική από την συνολική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μέτριοι πολιτικοί βρίσκονται στην ηγεσία του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος και παρακολουθούν τον Τράμπ να κάνει ότι γουστάρει σε όλο τον πλανήτη. Από την Βενεζουέλα και την Κούβα μέχρι το Ιράν. Το μόνο που φαίνεται να τούς νοιάζει είναι το χρήμα και οι ρόλοι εξουσίας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Κάγια Κάλας είναι θλιβερές. Ο Στάρμερ καλεί σε αυτοσυγκράτηση για τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ έχει δίπλα τους ασυγκράτητους συνεργάτες του στο σκάνδαλο Επστάιν. Ο Μέρτς νομίζει ότι η Γερμανία βρίσκεται στον μεσοπόλεμο. Εξοπλίζεται και πουλά όπλα παντού. Ο Γερμανός πρωθυπουργός συλλαβίζει μπροστά στον Τράμπ στην πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό οίκο. Ο Μακρόν είναι υπό κατάρρευση αλλά νομίζει ότι είναι ο Ναπολέων. Μοναδική εξαίρεση ο Σάντσεθ. Δεν φτάνει! Αυτή η ΕΕ δεν είναι το όνειρο του Σπινέλι, του Αντενάουερ, του Ντελόρ, του Μιτεράν. Εξελίσσεται σε μια ανύπαρκτη γεωπολιτική δύναμη που δεν έχει ισχυρό ρόλο και δεν κάνει καμιά σοβαρή παρέμβαση.
Η ΕΕ παραμένει το προνομιακό πεδίο των Δημοκρατικών κατακτήσεων και της ανάγκης για κοινές διεθνικές πολιτικές. Ωστόσο κυριαρχούν πολλές φορές τα στενά εθνικά συμφέροντα της κάθε χώρας και η υποταγή στις νεοφιλελεύθερες προτεραιότητες. Ακυρώνει τον ιστορικό της ρόλο. Οι πολεμικές εξελίξεις προκαλούν ανησυχία και φόβο. Μαθαίνουμε καθημερινά για τα τεχνικά προτερήματα των πυραύλων και των στρατιωτικών οπλών. Μαθαίνουμε δηλαδή τι σκοτώνει πιο εύκολα. Εξοικειωνόμαστε με τα σακίδια επιβίωσης και την χρησιμότητα των καταφυγίων. Ακούμε για αθώα θύματα πολεμικών συρράξεων σαν να μαθαίνουμε το δελτίο καιρού για τις βροχές. Πληρώνουμε δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς την ώρα που στην Ελλάδα και στην ΕΕ καταρρέουν τα συστήματα Υγείας και Εκπαίδευσης και μένει φτωχό το κοινωνικό κράτος. Υποχρεωνόμαστε με κάθε τρόπο σε προσαρμογή στα πολεμικά στρατόπεδα που ορίζουν οι μεγάλοι παίκτες στις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. Χάνουμε επομένως την νηφαλιότητα και την μετριοπάθεια. Με απλά λόγια ζούμε σαν να ετοιμαζόμαστε για πόλεμο.
Είναι λοιπόν η ώρα να δώσουμε λόγο στα μαζικά κινήματα υπεράσπισης της Ειρήνης. Να ορθώσουμε ανθρωπιστικό τοίχος στην καταστροφή. Είναι ώρα οι προοδευτικές παρατάξεις –χωρίς διαιρέσεις– να ενώσουν δυνάμεις για πλατιά σχήματα κινήσεων πολιτών για την Ειρήνη. Δεν είναι η μόνη λύση. Η λύση είναι προφανώς στις μεγάλες πρωτοβουλίες σε επίπεδο κρατών και πολιτικών κομμάτων στους θεσμούς της Ευρώπης και στην Ελλάδα. Όμως σε όλες τις στιγμές της ιστορίας τα κινήματα ειρήνης, οι πρωτοβουλίες των πολιτών είχαν την σημασία τους. Από τα μακρινά χρόνια του πολέμου στο Βιετνάμ μέχρι πρόσφατα για την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη. Ένα πράγμα πρέπει να συμφωνήσουμε. Να μην αφήσουμε τους φιλειρηνικούς ανθρώπους να βλέπουν από τον καναπέ στις τηλεοράσεις την θλιβερή εικόνα του πολέμου.
Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών
