Η βαριά σκιά των γυναικοκτονιών και τα Βαλκάνια που …ξεχάσαμε. Της Μαριζέτας Αντωνοπούλου
Η Βαλκανική Ακαδημία Γυναικών των Σοσιαλιστικών και Σοσιαλδημοκρατικών Κομμάτων που έλαβε χώρα υπό την αιγίδα του Friedrich Ebert Stiftung στην Β.Μακεδόνια ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μια επιστήμονα που δεν ασχολείται παρά μόνο παραπλεύρως με τις πολιτικές φύλου. Ωστόσο, η τριήμερη εντατική εμβάθυνση στην θέση και στα προβλήματα των γυναικών στην Νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν κάτι παραπάνω από εποικοδομητική.
Η Ελλάδα, η οποία κάποτε πρωταγωνιστούσε στα εκτεινόμενα της μεγάλης γειτονιάς μας, που εκτείνεται από τα Βόρεια σύνορα μας και μέχρι τις παρυφές της Δ. Ευρώπης, πλέον είναι σε μεγάλο βαθμό απούσα. Το γεγονός αυτό είναι από μόνο του αντιφατικό, καθώς οι κοινωνικές πολιτικές αλλά κυρίως η αγορά εργασίας της χώρας βαλκανοποιείται σε όλους τους δείκτες (ποιοτικούς και ποσοτικούς) με ραγδαίους ρυθμούς ειδικά την τελευταία δεκαπενταετία. Οι ώρες εργασίας, ο μέσος πραγματικός μισθός, ο βαθμός ενταντικοποίησης της εργασίας, η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η απορρόφηση του υψηλά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, τα ποιοτικά στοιχεία της γυναικείας απασχόλησης αλλά και σειρά άλλων δεικτών μας κατατάσσουν στις τελευταίες θέσεις των ευρωπαϊκών κρατών, μαζί με χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία αλλά και η Πορτογαλία.
Εντούτοις, στο επίπεδο της βιωμένης κοινωνικής πραγματικότητας, η Ελλάδα έχει να επιδείξει σειρά κοινωνικών κατακτήσεων εδώ και δεκαετίες: η γυναικολογική φροντίδα, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος, η θεσμική κατοχύρωση των δικαιωμάτων της γυναίκας εντός οικογένειας αλλά και οι πρόνοιες για ισότητα και ισονομία στην εργασία έχουν μεγαλύτερο βαθμό εμβάθυνσης στην ελληνική κοινωνία.
Εφησυχασμός στην σύγκριση με τις όμορες χώρες; Το ακριβώς αντίθετο, ειδικά την εποχή των διαρκών κρίσεων, της κοινωνικής και πολιτικής ρευστοποίησης, όπου τίθεται σε αμφισβήτηση κατακτήσεις και κεκτημένων δεκαετιών, το ζητούμενο είναι η διαρκής βελτίωση των ποιοτικών δεδομένων σε όλο το φάσμα των έμφυλων διακρίσεων. Η συντηρητικότατη αλλαγή του οικογενειακού δικαίου από την κυβέρνηση της ΝΔ, η πενιχρή συμμετοχή των εκλεγμένων γυναικών στην τοπική αυτοδιοίκηση, η χαμηλή κάλυψη των παιδικών σταθμών -ειδικά στις πολύ μικρές ηλικίες-, η παροιμιώδης καθυστέρηση στην καθολική εφαρμογή πολιτικών όπως η «νταντά της γειτονίας» ή παιδικοί σταθμοί και νηπιαγωγεία στους εργασιακούς χώρους, η έλλειψη εναρμόνισης των γονεϊκών αδειών στις αγρότισσες και τις ελεύθερες επαγγελματίες, οι αντιδράσεις σχετικά με την σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των μαθητών και η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην ψήφιση της τεκνοθεσίας και του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών από την Βουλή είναι μόνο λίγα από όσα μας κρατούν διαρκώς σε εγρήγορση.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο που αφορά την συζήτηση αυτή και τέθηκε με έναν ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο από την παρούσα κυβέρνηση της ΝΔ είναι ποιος είναι αρμόδιος γι’ αυτά τα ζητήματα, ποιος καλείται να πάρει αποφάσεις και να φέρει αποτελέσματα. Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης δημιούργησε ένα ολόκληρο καινούργιο υπουργείο από την μεγάλη μήτρα του υπουργείο εργασίας και κοινωνικών υποθέσεων, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Οι προοδευτικές παρατάξεις στάθηκαν αμήχανες μπροστά στην αλλαγή και αυτό είναι κατά την γνώμη μας, δηλωτικό βαθύτατων πολιτικών προβλημάτων των ευρύτερων Αριστερών στην χώρα. Το ταυτοτικό ζήτημα της γυναικείας χειραφέτησης και της ισότητας και ισονομίας των LGDBQI είναι πρώτιστα ένα κοινωνικό ζήτημα με σαφείς ταξικές διακλαδώσεις, δεν μπορεί να αποκοπεί από τις οικονομικές, εργασιακές και κοινωνικές πολιτικές. Οι θεσμικές κατοχυρώσεις δικαιωμάτων, οι δομές προστασίας, οι αλλαγές στην εκπαίδευση δεν θα είναι ποτέ αρκετά, όσο το κοινωνικό κράτος παραδίνεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία και διαλύεται (πόσο θα στοιχίζει άραγε μια άμβλωση στην ελεύθερη αγορά χωρίς ΕΣΥ;) και όσο η αγορά εργασίας στηρίζεται στις πλήρως ελαστικές σχέσεις εργασίας (πως θα αυξηθεί η γυναικεία απασχόληση, όταν το κυρίαρχο μοτίβο εργασίας είναι συνεχόμενα 9ήμερα, επί 10-13 ώρες με τον μέσο μεικτό μισθό στις 1150 ευρώ και η ιδιωτική εκπαίδευση μονόδρομος;).
Και αυτή η συζήτηση αφορά κάθε πτυχή της ζωής μας στην κυριολεξία. Καθόλου τυχαία δε, αυτή διεξαγόταν την ώρα που θάβαμε την αδερφή μας που δολοφονήθηκε από τον πατέρα της γιατί είχε σκλήρυνση κατά πλάκας και δεν θα μπορούσε δυνητικά να επιτελέσει τον ρόλο της ως φροντίστριας του σε λίγα χρόνια, την ώρα που πάνω από 10 εν διαστάσει γυναίκες σύζυγοι δολοφονήθηκαν από τους πρώην άντρες τους τον τελευταίο χρόνο στην μικρή βαλκανική γειτονιά μας.
Αναδημοσίευση από political.gr
