Γ. ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ (στην ananeοtikiaristera.gr): «ΜΟΝΟ ΑΝ Η ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΟΡΘΩΣΕΙ ΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΘΑ ΕΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙ ΘΑ ΜΠΟΡΕΣΕΙ ΠΑΛΙ ΝΑ ΘΕΣΕΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ»

Του Κώστα Πανδή

Ο Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας, συγγραφέας και στέλεχος της πολιτικής κίνησης  «Ανανεωτική Αριστερά»  Γιώργος Σιακαντάρης  μιλά στην «ananeotikiaristera.gr» και αναφέρει δύο αλληλοσυνδεόμενους κινδύνους που  μπορεί να απειλήσουν τη δημοκρατία ως αποτέλεσμα της πανδημίας. Αφενός την  περιφρόνηση της πολιτικής σκέψης από  μια αποκλειστικά  τεχνοκρατική αντίληψη των πραγμάτων και  αφετέρου  την διόγκωση ισχύος  της  εκτελεστικής εξουσίας εις  βάρος της νομοθετικής.

Τονίζει ότι η Σοσιαλδημοκρατία πρέπει  να ξεπεράσει τον παλιό  «πετυχημένο»  εαυτό της και τις συνήθεις πρακτικές , σημειώνοντας ότι  είναι  υποχρεωμένη εκ φύσεως  να βρίσκεται σε μια διαρκή  κίνηση, να αναθεωρεί συνεχώς τους στόχους της  και να μην εγκλωβίζεται σε μονοδιάστατα πολιτικά αποτελέσματα. Προτείνει κατάθεση εναλλακτικών λύσεων, οι οποίες θα ανανεώσουν  την εμπιστοσύνη προς την ίδια και τη δημοκρατική πολιτική.

Η συνέντευξη

Ποιες οι ιδεολογικές και πολιτικές προεκτάσεις από την υγειονομική κρίση στη νέα εποχή.

Πέραν των υπαρκτών ήδη οικονομικών επιπτώσεων η πανδημία γίνεται καταλύτης για την ενίσχυση τάσεων στα πολιτικά συστήματα που προϋπήρχαν. Διακρίνονται δυο μεγάλοι αλληλοσυνδεόμενοι κίνδυνοι που μπορεί να απειλήσουν τις δημοκρατίες. Πρώτον, η πολιτική σκέψη και αντιπαράθεση να υποκατασταθούν από την τεχνοκρατική αντιμετώπιση και ο απαραίτητος σεβασμός και η αναγνώριση στην επιστήμη να μετατραπεί σε περιφρόνηση του πολιτικού. Και δεύτερον να δυναμώσει ακόμη περισσότερο η εκτελεστική εξουσία σε βάρος της νομοθετικής. Αυτή η παγκόσμια αλλά και εθνική τάση ενίσχυσης της εκτελεστικής εξουσίας και της δικαστικοκρατίας σε βάρος της νομοθετικής δεν έχει να κάνει με την δημοσκοπική ισχύ του πρώτου κόμματος, αλλά με την αδυναμία κατάθεσης εναλλακτικών προτάσεων πέραν αυτών της εκάστοτε παντοδύναμης εκτελεστικής εξουσίας. Η αδυναμία έκφρασης αντιπολιτευτικού λόγου αποτυπώνεται καθαρά στην οκνηρή επίκληση του νεοφιλελευθερισμού ως ερμηνευτικό σχήμα για κάθε «αρρώστια». Φάρμακο που «πουλιέται» ως εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης, ενώ είναι πλασέμπο.

Το πρόβλημα αφορά τον πυρήνα της δημοκρατίας: συγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπο του εκάστοτε πρωθυπουργού, ισχυρή εκτελεστική και αδύναμη νομοθετική εξουσία, στενή εξάρτηση των ΜΜΕ απ’ αυτή την ισχυρή εξουσία και τεχνοκρατισμός αντί πολιτικής με γνώστες και γνώση της πολυπλοκότητας των προβλημάτων. Αυτά μεταφρασμένα στην ελληνική συγκυρία δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος υπερσυγκέντρωσης των εξουσιών στο πρόσωπο του πρωθυπουργού, απαξίωσης κάθε αντιπολιτευτικού λόγου και υποβάθμισης της Προεδρίας όταν αυτή εκφράζει ένα διαφορετικό και πιο φρέσκο λόγο.

Ο ρόλος της σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα στις νέες συνθήκες

Η σοσιαλδημοκρατία σε συνθήκες απουσίας των προϋποθέσεων του παλαιού κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ εργασίας, κεφαλαίου και κράτους είτε γλυκοκοιτάζει προς «περασμένα μεγαλεία» και διηγώντας τα να χαίρεσαι είτε αναλώνεται σε έναν ταυτολογικό λόγο που καλεί τα μεσαία και κατώτερα στρώματα να στρατευθούν μαζί της επειδή αυτή είναι «δίκαιη», «κοινωνικά ευαίσθητη» ή επειδή θέτει «τον πολίτη στο επίκεντρο» ή επειδή «μπορεί» και «θέλει» και άλλες παρόμοιες πομφόλυγες. Έτσι αυτό που έπρεπε να έρχεται ως συμπέρασμα των προτεινόμενων πολιτικών προτάσσεται ως πολιτική ταυτότητα. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν πείθει κανέναν και δεν αποτελεί καμία σοβαρή αφήγηση.  

Σοσιαλδημοκρατία σημαίνει κίνηση προς ένα συνεχώς αναθεωρούμενο στόχο και όχι αποθέωση ενός τελικού σκοπού. Ό,τι είναι το νερό για το ψάρι, το οξυγόνο για τον άνθρωπο είναι η κίνηση και η αναθεώρηση για τη σοσιαλδημοκρατία. Αν αυτή σταματήσει να κινείται, κάτι που συμβαίνει σήμερα, τότε θα πεθάνει από ασφυξία. Η μη δημοκρατική παγκοσμιοποίηση και η τεράστια ανισοκατανομή πλούτου που τη συνοδεύει, απειλεί σοβαρά να αφήσει τη σοσιαλδημοκρατία χωρίς «νερό» και «οξυγόνο». Για να αποφύγει κάτι τέτοιο οφείλει να καταθέσει εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες θα ανανεώνουν την εμπιστοσύνη προς την ίδια και τη δημοκρατική πολιτική.

Το ζητούμενο δεν είναι να ανακαλύψει πάλι ή να επιστρέψει στον Βίλλυ Μπράντ, αλλά να διδαχθεί από αυτόν που την εποχή του έκανε τομές σε σχέση με το παρελθόν και το τότε παρόν της σοσιαλδημοκρατίας. Η θέση της σοσιαλδημοκρατίας, σε μια εποχή που οι θεσμοί της οικονομίας λειτουργούν σε παγκόσμιο επίπεδο και οι θεσμοί της πολιτικής παραμένουν εγκλωβισμένοι σε εθνο-κρατικές λογικές, είναι ιδιαιτέρως δύσκολη. Μόνο αν αυτή κατορθώσει να πολιτικοποιήσει και να εκδημοκρατικοποιήσει την οικονομική παγκοσμιοποίηση, θα έχει μέλλον και θα μπορέσει πάλι να θέσει τα όρια μιας νέας μεγάλης κοινωνικής μεταρρύθμισης. Την ίδια στιγμή ζητούμενο είναι και η διαμόρφωση μιας νέας πρότασης διακυβέρνησης, που θα προέλθει από μια σοβαρή ανάλυση των ταξικών και κοινωνικών συντεταγμένων κάθε χώρας ξεχωριστά. Ούτως ώστε να μη φαίνεται στα μάτια των περισσότερων πως από τη μια υπάρχει μόνο το ενιαίο μεγάλο κυβερνητικό κόμμα της εκτελεστικής εξουσίας και από την άλλη μόνο η αντίδραση των «δρόμων».

Στα καθ’ ημάς τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Ζούμε σε εποχές ενός ζοφερού «κοινωνικού αυτοματισμού», όπου λόγω της αμφισβήτησης των πολιτικών του ΣΥΡΙΖΑ βιώνουμε και την απαξίωση της όλης Αριστεράς -κεντρικό στοιχείο της οποίας ήταν πάντα η σοσιαλδημοκρατία. Σ’ αυτό πρέπει να υπάρξουν κοινές απαντήσεις, όχι δογματισμοί και νέες ιδεοληψίες.