Για την Ουκρανία. Του Γαβριήλ Λαμπάτου
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της αλληλεπίδρασης των οικονομιών το εμπόριο εξοβέλισε την πιθανότητα εκδήλωσης στρατιωτικών συγκρούσεων. Η ψευδαίσθηση αυτή είχε κυριαρχήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σηματοδότησε μια νέα εποχή. Στην Ελλάδα το γεγονός αυτό αντιμετωπίστηκε με αμηχανία από ένα τμήμα της Αριστεράς που βρέθηκε στο ίδιο μετερίζι με τον Βελόπουλο.
Πολλές φορές τα χονδροκομμένα ψέμματα της Ρωσικής προπαγάνδας βρήκαν πρόσφορο έδαφος στον χαοτικό κόσμο του διαδικτύου.
Ένας βαθύς γνώστης της Ρωσικής ιστορίας και πολιτισμού, ο Μιχάλης Πάτσης που είχε σπoυδάσει στο Κίεβο και εργάστηκε στην Μόσχα στα χρόνια του πουτινισμού επιμελήθηκε το βιβλίο “Ανθολογία Ουκρανικής Ποίησης, Κουκκίδα, Αθήνα 2025”.
Στα προλεγόμενα του ο αναγνώστης θα γνωρίσει τους βασικούς σταθμούς της Ουκρανικής ιστορίας και πολιτισμού, ειδικά στον “αιώνα των άκρων”. Θα κατανοήσει γιατί ο λαός αυτός μάχεται με τόσο σθεναρό τρόπο. Όσο γι΄αυτούς που αναφέρονται στις διεφθαρμένες ελίτ της Ουκρανίας αξίζει να σημειώσουμε ότι ο πεζογράφος Αντρεϊ Κούρκοφ που ανέδειξε με μοναδική μαστοριά (αντίστοιχη ενός Γκόγκολ) τη διαφθορά των μετασοβιετικών ελίτ (ιδιαίτερα της Ουκρανικής) πρωτοστατεί στον αγώνα για την αντίσταση στη Ρωσική εισβολή. Παρότι εξακολουθεί να γράφει τα αριστουργήματά του στα Ρωσικά μας θυμίζει ότι ο αγώνας για εθνική αξιοπρέπεια δεν μπορεί να υποτάσσεται στο βωμό της γεωπολιτικής.
Η εμπειρία του πολέμου έχει ιδιαίτερη θέση στην σύγχρονη Ουκρανικής ποίηση. Ο ποιητικός λόγος δεν αναπαράγει εθνικιστικά στερεότυπα, αλλά αποτυπώνει έναν βαθύ υπαρξιακό προβληματισμό.
Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του Ουκρανού ποιητή Σέργι Ζανταν (1974):
“Έθαψαν το γιο τους τον περασμένο χειμώνα. Περίεργος καιρός για χειμώνα- βροχή, κεραυνοί.
Τον έθαψαν ήσυχα, μόνοι- όλοι είναι απασχολημένοι.
Για ποιον πολέμησε; ρώτησα.
Δεν γνωρίζουμε, απάντησαν. Πολέμησε για κάποιον, λένε, μα για ποιον;- ποιος ξέρει;
Θα αλλάξει κάτι, λένε, ποιο είναι το νόημα τώρα;
Θα τον ρωτούσα ο ίδιος, αλλά τώρα- δεν υπάρχει ανάγκη, και δεν θα μου απαντούσε- θάφτηκε χωρίς το κεφάλι του”.
